Katarzyna Bzowska
Katarzyna Bzowska
12.11.2016 17 groszy

Królestwo coraz mniej Zjednoczone

Królestwo coraz mniej Zjednoczone

Fot. PAP

Problemem, z jakim musi zmierzyć się brytyjski rząd, są nie tylko negocjacje z Unią Europejską, ale także – co może okazać się jeszcze trudniejsze – problem utrzymania jedności państwa.

Choć w czerwcowym referendum w hrabstwach angielskich zwyciężyli zwolennicy Brexitu, to ich przewaga nie była duża (53% do 47%), w Walii jeszcze mniejsza (51% do 49%), a Irlandia Północna wolałaby pozostać w Unii Europejskiej (za utrzymaniem status quo opowiedziało się 55%). W Szkocji przytłaczająca większość wolałaby pozostać w Unii (62% do 38%).

W przypadku Irlandii Północnej należy spodziewać się coraz wyraźniejszych głosów na rzecz przyłączenia tej prowincji, na drodze referendum, do Republiki Irlandzkiej. Pojawiły się też alternatywne pomysły: by nie przywracać granicy oddzielającej sześć prowincji należących do Zjednoczonego Królestwa od Republiki Irlandzkiej, a kontrolę graniczną ustanowić w portach i na lotniskach. W praktyce oznaczałoby to, że mieszkańcy brytyjskiego Ulsteru mogliby podróżować swobodnie po całej Irlandii, ale aby wjechać do Wielkiej Brytanii potrzebowaliby paszportu.

Wielka Brytania powstała jako koncept polityczny

Po bezdzietnej śmierci Elżbiety I (zm. w 1603 r.) na tron angielski wstąpił jej szkocki kuzyn, tamtejszy władca Jakub VI, który jako król Anglii otrzymał imię Jakuba I. Jego panowanie dało początek unii personalnej Anglii i Szkocji. Obydwa państwa utrzymały jednak daleko idącą niezależność, z odrębnym systemem politycznym. Sytuacja zmieniła się w sto lat później. W 1707 r., na mocy Aktu Unii, przyjętego przez parlamenty Szkocji i Anglii, powstało Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii (obecnie w oficjalnej nazwie dodane jest ...i Irlandii Północnej). Jak pisze George Maclaulay Trevelyan w Historii Anglii”, to wyzbycie się przez Szkotów niepodległości było ciężką ofiarą poniesioną przez szkocką dumę, jednak była to cena, jaką trzeba było zapłacić za możliwość ekspansji materialnej i gospodarczej” – Szkoci zdobyli dostęp do angielskich i kolonialnych rynków. Ofiara ta – pisze Trevelyan – tym łatwiej była poniesiona, że ani szkocki parlament, ani sprawująca tam władzę wykonawczą Tajna Rada nie cieszyły się zaufaniem Szkotów, w których życiu ważniejsze miejsce zajmował Kościół, odrębny system prawny i szkolnictwo, a te pozostały nienaruszone i odrębne. Dla części Szkotów, zwłaszcza tych mieszkających w górach, Unia była zmową arystokratów obydwu państw, zaś szkockich parlamentarzystów Anglicy przekupili. Nawet współcześnie są tacy, którzy twierdzą, że w Szkocji królowa brytyjska nie powinna być nazywana Elżbietą II, bo przecież w tym kraju nie było Elżbiety I...

Unia z 1707 r. zakończyła jednoczenie wysp brytyjskich przez Anglików. Jednak, jak wiele innych państw, w których obok siebie żyją różne narody, często prowadzi to do resentymentów i postaw separatystycznych wśród tych, którzy uważają, że są niesprawiedliwie traktowani. Wystarczy spojrzeć na to, co dzieje się w Hiszpanii, gdzie Katalończycy domagają się referendum niepodległościowego. Takie konstrukcje polityczne mogą też zakończyć się pokojowym lub zbrojnym rozpadem, Czechosłowacja i Jugosławia są najlepszymi przykładami.

W Szkocji w ostatnich latach zwolennicy odzyskania niepodległości zdobywają coraz większe poparcie. W wyborach w 2015 r. Partia Szkockich Narodowców (SNP) zdobyła 54 mandaty (tylko w pięciu szkockich okręgach wygrali przedstawiciele innych partii lub kandydaci niezależni), tym samym stając się trzecią siłą w Izbie Gmin. Trudno się więc dziwić, że po referendum o wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, w którym Szkoci głosowali w dwóch trzecich przeciw Brexitowi, pojawiają się tam głosy o potrzebie przeprowadzenia nowego referendum niepodległościowego - i to jeszcze zanim uruchomiony zostanie formalnie proces brytyjskiego wystąpienia z Unii. Nicola Sturgeon, liderka SNP, ma mocny mandat, by domagać się takiego referendum.

Pozostało 8+ minut lektury.

By otrzymać 2 zł na start i przeczytać cały artykuł, załóż konto w portalu Webnalist.

Masz już konto? Zaloguj się

Za przeczytane artykuły
płacisz grosze
Dostajesz 2 zł na przeczytanie
kilkunastu tekstów
Oddajemy pieniądze, jeśli tekst Cię rozczarował
Oplaty za teksty są wynagrodzeniem autorów

Już teraz publikuje u nas ponad 30 autorów.
Ta liczba ciągle się powiększa

Michał Matys - Autor Webnalist Michał Matys
Jacek Dehnel - Autor Webnalist Jacek Dehnel
Karol W. Małcużyński - Autor Webnalist Karol W. Małcużyński
Michał Okoński - Autor Webnalist Michał Okoński
Paweł Wimmer - Autor Webnalist Paweł Wimmer
Andrzej Bober - Autor Webnalist Andrzej Bober
Andrzej Fedorowicz - Autor Webnalist Andrzej Fedorowicz
Katarzyna Bzowska - Autor Webnalist Katarzyna Bzowska
Piotr Ibrahim Kalwas - Autor Webnalist Piotr Ibrahim Kalwas
Paweł Spodenkiewicz - Autor Webnalist Paweł Spodenkiewicz
Emilia Stankiewicz - Autor Webnalist Emilia Stankiewicz
Konstanty Gebert - Autor Webnalist Konstanty Gebert
Robert Bogdański - Autor Webnalist Robert Bogdański
Andrzej Titkow - Autor Webnalist Andrzej Titkow
Karolina Apiecionek - Autor Webnalist Karolina Apiecionek
Witold Janczys - Autor Webnalist Witold Janczys
Marzenna Nowakowska - Autor Webnalist Marzenna Nowakowska
Irena Fedorowicz - Autor Webnalist Irena Fedorowicz
Aneta Radziejowska - Autor Webnalist Aneta Radziejowska
Alina Białkowska-Gużyńska - Autor Webnalist Alina Białkowska-Gużyńska
Andrzej Hennel - Autor Webnalist Andrzej Hennel
Awa Miśkiewicz - Autor Webnalist Awa Miśkiewicz
Antoni Pawlak - Autor Webnalist Antoni Pawlak
Tomasz Matkowski - Autor Webnalist Tomasz Matkowski
Krzysztof Iszkowski - Autor Webnalist Krzysztof Iszkowski
Paweł Adam Nassalski - Autor Webnalist Paweł Adam Nassalski
Piotr Piętak - Autor Webnalist Piotr Piętak
Rafał Szymczak - Autor Webnalist Rafał Szymczak
Mateusz Mazzini - Autor Webnalist Mateusz Mazzini
Witold Repetowicz - Autor Webnalist Witold Repetowicz
Agnieszka Janas - Autor Webnalist Agnieszka Janas
Andrzej Walentek - Autor Webnalist Andrzej Walentek
Andrzej Godlewski - Autor Webnalist Andrzej Godlewski
Dorota Rusek - Autor Webnalist Dorota Rusek
Piotr Stankiewicz - Autor Webnalist Piotr Stankiewicz
Bartosz Klimas - Autor Webnalist Bartosz Klimas
Antoni Styrczula - Autor Webnalist Antoni Styrczula
AKCENT - Autor Webnalist AKCENT
Anna Hall - Autor Webnalist Anna Hall
Webnalist icon Czytając nasze teksty, wspierasz znakomitych autorów.
Webnalist

Drogi Czytelniku, droga Czytelniczko...

jeśli dotarliście do tego miejsca, to znaczy że pasujecie do naszej społeczności ludzi, którzy potrafią docenić wartościowe teksty. Jesteśmy na początku naszej drogi, ale wierzymy, że wspólnie zrobimy coś dobrego dla dziennikarstwa w Polsce.

Webnalist
Dołącz do społeczności zwolenników dobrego dziennikarstwa.