Andrzej Titkow
Andrzej Titkow
17.12.2016 37 groszy

Piękny dwudziestoletni

Piękny dwudziestoletni

Po wydaniu ,,Pierwszego kroku w chmurach" Hłasko stał się kimś w rodzaju dzisiejszego celebryty. Żaden polski pisarz po wojnie nie cieszył się taką sławą i rozgłosem. Fot. PAP

Webnalist. Cały tekst dostępny dla zarejestrowanych użytkowników

Cały rok 1985 to gęste wydarzenia związane z filmem Przechodzień”. Gdy trochę ochłonąłem, pomyślałem natychmiast o kolejnym filmowym portrecie. Następny na mojej liście był Marek Hłasko, który nie budził już w tym czasie większych kontrowersji. Bardzo energicznie wziąłem się do roboty. Zacząłem zastanawiać się nad formą i strukturą przyszłego filmu. Życie Hłaski, choć krótkie, było skomplikowane, mocno zagmatwane i obfitujące w wydarzenia, a ja mogłem zrealizować tylko krótki film, przeznaczony teoretycznie do dystrybucji kinowej. Było więc od początku jasne, że nie zrealizuję monumentalnego filmu biograficznego, lecz raczej szkic do portretu autora Pierwszego kroku w chmurach”. Wówczas też podjąłem decyzję, że głównymi protagonistkami filmu będą dwie kobiety, matka Marka Hłaski i Agnieszka Osiecka – jedna z wielu jego gwałtownych i zarazem przelotnych miłości.

Robiąc dokumentację do filmu, robię, na ogół, repetytorium z całokształtu twórczości obiektu moich zainteresowań. Podczas ponownej lektury powieści Brudne czyny” odkryłem, że jest to utwór nieudany, wręcz kiczowaty, a mimo to książka wzruszyła mnie i to, całkiem dosłownie, do łez. Obejrzałem także filmy zrealizowane według tekstów Hłaski. Jedynie Baza ludzi umarłych” Ewy i Czesława Petelskich wydała mi się jako tako znośna. Owszem, ramota, ale jakoś dało się to oglądać. Natomiast Pętla” Wojciecha Hasa wydała mi się już całkiem niestrawna. Uważałem, że wybitny reżyser popełnił błąd, obsadzając w roli Kuby Gustawa Holoubka. Jego interpretacja postaci była, w moim odczuciu, skrajnie teatralna, pretensjonalnie manieryczna, w głębokiej niezgodzie zarówno z literą, jak i z duchem Pętli” Marka Hłaski. O filmie Ósmy dzień tygodnia” nie warto nawet wspominać. Sam autor tego opowiadania tak ocenił dzieło Aleksandra Forda:

Ósmy dzień" był kiepskim opowiadaniem, ale można było z tego zrobić dobry film. Tylko że filmy trzeba umieć robić. Ford, który Warszawę zna tylko z okna swego auta, umieścił akcję filmu na Starym Mieście, Agnieszka pęta się po cukierkowych ulicach, tam z kolei stoją statyści i udają lumpenproletariuszy, którzy zaczepiają dziewczynę. W tym opowiadaniu (…) chodziło mi o jedną sprawę: dziewczyna, która widzi brud i ohydę wszystkiego, pragnie dla siebie i dla kochanego chłopaka jednej tylko rzeczy: pięknego początku ich miłości. Ford zrobił film na temat, że ludzie się nie mają gdzie rżnąć, co oczywiście nie jest prawdą, rżnąć się można wszędzie.i

Odrębne zagadnienie stanowią materiały archiwalne związane z samym Markiem Hłaską. Podczas dokumentacji odnalazłem w archiwum Polskiego Radia zaledwie dwa przeprowadzone z nim wywiady. Jeden z roku 1957, po nagrodzeniu go za debiutancki Pierwszy krok w chmurach”, drugi zaś, telefoniczny, już po jego wyjeździe z Polski w roku 1958. W archiwum WFD odnalazłem wydanie Polskiej Kroniki Filmowej, w której była obszerna relacja z przyznania mu Nagrody Wydawców, a w innym wydaniu kroniki znalazłem materiał z planu zdjęciowego filmu Ósmy dzień tygodnia”. Okazało się również, że istnieją nie użyte nigdy dotąd materiały archiwalne z pogrzebu pisarza w Wiesbaden.

Piękny dwudziestoletni”, podobnie jak dwa moje filmy poprzednie, ma strukturę polifoniczną”, składa się z wielu różnych elementów. Swoisty kościec dramaturgiczny filmu stanowią fragmenty moich rozmów z Marią Hłasko i Agnieszką Osiecką. Poza nimi w filmie wypowiada się już tylko pisarz Bohdan Czeszko. Innym ważnym elementem filmu są fotografie samego Marka Hłaski z różnych okresów jego życia, pochodzące głównie ze zbiorów matki i Agnieszki Osieckiej. Ważną rolę odgrywają także współczesne materiały filmowe, zrealizowane w Warszawie, ukazujące miejsca związane z życiem i twórczością Marka Hłaski, oraz w Kazimierzu Dolnym, stanowiące tło do opowieści Agnieszki Osieckiej o ich miłosnych perypetiach. Jest także scena wizyty obu protagonistek na Starych Powązkach w Warszawie, przy grobie pisarza, na którym widnieje, umieszczony tam przez matkę, napis: Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni". Wreszcie element może najważniejszy – archiwalne materiały filmowe polskie i zagraniczne. Różnorodne polskie archiwalia w sposób skrótowy, syntetyczny i wyrazisty przedstawiały historię PRL-u, a materiały zagraniczne w podobny sposób ukazywały ważne, a także mniej ważne wydarzenia, którymi w latach 50. i 60. XX wieku żył wolny świat.

Pozostało 8+ minut lektury.

By otrzymać 2 zł na start i przeczytać cały artykuł, załóż konto w portalu Webnalist.

Masz już konto? Zaloguj się

Za przeczytane artykuły
płacisz grosze
Dostajesz 2 zł na przeczytanie
kilkunastu tekstów
Oddajemy pieniądze, jeśli tekst Cię rozczarował
Oplaty za teksty są wynagrodzeniem autorów

Już teraz publikuje u nas ponad 30 autorów.
Ta liczba ciągle się powiększa

Michał Matys - Autor Webnalist Michał Matys
Jacek Dehnel - Autor Webnalist Jacek Dehnel
Karol W. Małcużyński - Autor Webnalist Karol W. Małcużyński
Michał Okoński - Autor Webnalist Michał Okoński
Paweł Wimmer - Autor Webnalist Paweł Wimmer
Andrzej Bober - Autor Webnalist Andrzej Bober
Andrzej Fedorowicz - Autor Webnalist Andrzej Fedorowicz
Katarzyna Bzowska - Autor Webnalist Katarzyna Bzowska
Piotr Ibrahim Kalwas - Autor Webnalist Piotr Ibrahim Kalwas
Paweł Spodenkiewicz - Autor Webnalist Paweł Spodenkiewicz
Emilia Stankiewicz - Autor Webnalist Emilia Stankiewicz
Konstanty Gebert - Autor Webnalist Konstanty Gebert
Robert Bogdański - Autor Webnalist Robert Bogdański
Andrzej Titkow - Autor Webnalist Andrzej Titkow
Karolina Apiecionek - Autor Webnalist Karolina Apiecionek
Witold Janczys - Autor Webnalist Witold Janczys
Marzenna Nowakowska - Autor Webnalist Marzenna Nowakowska
Irena Fedorowicz - Autor Webnalist Irena Fedorowicz
Aneta Radziejowska - Autor Webnalist Aneta Radziejowska
Alina Białkowska-Gużyńska - Autor Webnalist Alina Białkowska-Gużyńska
Andrzej Hennel - Autor Webnalist Andrzej Hennel
Awa Miśkiewicz - Autor Webnalist Awa Miśkiewicz
Antoni Pawlak - Autor Webnalist Antoni Pawlak
Tomasz Matkowski - Autor Webnalist Tomasz Matkowski
Krzysztof Iszkowski - Autor Webnalist Krzysztof Iszkowski
Paweł Adam Nassalski - Autor Webnalist Paweł Adam Nassalski
Piotr Piętak - Autor Webnalist Piotr Piętak
Rafał Szymczak - Autor Webnalist Rafał Szymczak
Mateusz Mazzini - Autor Webnalist Mateusz Mazzini
Witold Repetowicz - Autor Webnalist Witold Repetowicz
Agnieszka Janas - Autor Webnalist Agnieszka Janas
Andrzej Walentek - Autor Webnalist Andrzej Walentek
Andrzej Godlewski - Autor Webnalist Andrzej Godlewski
Dorota Rusek - Autor Webnalist Dorota Rusek
Piotr Stankiewicz - Autor Webnalist Piotr Stankiewicz
Bartosz Klimas - Autor Webnalist Bartosz Klimas
Antoni Styrczula - Autor Webnalist Antoni Styrczula
Elżbieta Zdanowska - Autor Webnalist Elżbieta Zdanowska
AKCENT - Autor Webnalist AKCENT
Anna Hall - Autor Webnalist Anna Hall
Webnalist icon Czytając nasze teksty, wspierasz znakomitych autorów.
Webnalist

Drogi Czytelniku, droga Czytelniczko...

jeśli dotarliście do tego miejsca, to znaczy że pasujecie do naszej społeczności ludzi, którzy potrafią docenić wartościowe teksty. Jesteśmy na początku naszej drogi, ale wierzymy, że wspólnie zrobimy coś dobrego dla dziennikarstwa w Polsce.

Webnalist
Dołącz do społeczności zwolenników dobrego dziennikarstwa.