Paweł Spodenkiewicz
Paweł Spodenkiewicz
29.12.2016 17 groszy

Wiedeńczyka kłopoty z przeszłością

Wiedeńczyka kłopoty z przeszłością

Członkowie redakcji „Die Furche” w 1958 r. Helmut Fiechtner stoi pierwszy z prawej. Fot. archiwum redakcji „Die Furche”/Winkler

Webnalist. Cały tekst dostępny dla zarejestrowanych użytkowników

1.

Gdy pod koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku żelazna kurtyna podniosła się nieco i publicyści Tygodnika Powszechnego” zaczęli wyjeżdżać z Polski, ważnym przystankiem w ich europejskich podróżach była redakcja wiedeńskiego pisma Die Furche” (Bruzda”) o zbliżonym do Tygodnika" obliczu ideowym. Życzliwi Austriacy pomagali torować środowisku Jerzego Turowicza drogę na Zachód. – Znalazłem się w dobrym towarzystwie – wspominał Władysław Bartoszewski w rozmowie z Michałem Komarem. – Die Furche” było poważnym i poczytnym tygodnikiem katolickim popieranym przez arcybiskupa Franza Königa, który dziś nazywany jest wielkim architektem Soboru Watykańskiego II. W redakcji pracowali ludzie, którzy w dorosłe życie weszli tuż po wojnie, zahaczyli może rok czy półtora w Wehrmachcie. Młodzi inteligenci, kierujący się entuzjastycznym stosunkiem do demokratycznego państwa austriackiego i przekonani, że o sile tego państwa zadecyduje odwołanie do szeroko rozumianej tradycji ideowej Partii Chrześcijańsko-Społecznej (Christlichsoziale Partei), uwolnionej jednak od ciągot autorytarnych.

Szefem działu kultury Die Furche” był dr Helmut Albert Fiechtner, pracujący w piśmie od powojennych początków do roku 1976. Wykształcony, piszący regularnie i ze znawstwem, był nieformalnym kronikarzem życia muzycznego Wiednia. A działo się w tym mieście wiele, bo wiedeńczycy szybko odbudowali po wojnie gmach Opery, ściągnęli nad Dunaj takich mistrzów jak Karl Böhm oraz Herbert von Karajan i przy dźwiękach muzyki starali się zapomnieć o niedawnych traumach. Helmut Fiechtner szczególną życzliwością darzył twórców, którzy byli prześladowani i cenzurowani przez III Rzeszę z powodu poglądów, awangardowej orientacji w sztuce czy żydowskiego pochodzenia.

To wszystko przyszło późno – nieco inaczej pisywał o muzyce, gdy w latach 1941-45 mieszkał w Łodzi.

2.

Gdy przegląda się egzemplarze gazety w formie oryginalnej, płachty kruszą się i rozpadają w dłoniach, jakby sama natura chciała usunąć z powierzchni ziemi ten wstydliwy dowód upadku.

Lektura kolejnych numerów Litzmannstädter Zeitung” nie jest zajęciem podnoszącym na duchu. Można w niej znaleźć opisy tworzenia getta, notatki o wyłapywanych żydowskich uciekinierach, komunikaty o drakońskich wyrokach dla Polaków za drobne nawet przewinienia. A obok – megalomańskie plany przebudowy Litzmannstadt – jak nazwano Łódź, łącznie z projektem, by na wszystkich modernistycznych domach zbudować strome dachy pokryte czerwonymi dachówkami. Pisze się też wiele o rozwoju życia muzycznego i teatralnego, w opozycji do polskiej i żydowskiej bezkultury” z okresu poprzedniego. Muzyka i teatr pełnią rolę flagową w krwawym projekcie przekształcania Łodzi w idealne miasto niemieckie. 

Pozostało 19 minut lektury.

By otrzymać 2 zł na start i przeczytać cały artykuł, załóż konto w portalu Webnalist.

Masz już konto? Zaloguj się

Dlaczego jesteśmy portalem innym niż wszystkie:

Dostajesz 2 zł na przeczytanie
kilkunastu tekstów
Za przeczytane artykuły
płacisz grosze
Zwracamy pieniądze za artykuł, który nie spełni Twoich oczekiwań
Nie mamy reklam
ani abonamentu

Już teraz publikuje u nas ponad 30 autorów.
Ta liczba ciągle się powiększa

Michał Matys - Autor Webnalist Michał Matys
Jacek Dehnel - Autor Webnalist Jacek Dehnel
Karol W. Małcużyński - Autor Webnalist Karol W. Małcużyński
Michał Okoński - Autor Webnalist Michał Okoński
Paweł Wimmer - Autor Webnalist Paweł Wimmer
Andrzej Bober - Autor Webnalist Andrzej Bober
Andrzej Fedorowicz - Autor Webnalist Andrzej Fedorowicz
Katarzyna Bzowska - Autor Webnalist Katarzyna Bzowska
Piotr Ibrahim Kalwas - Autor Webnalist Piotr Ibrahim Kalwas
Paweł Spodenkiewicz - Autor Webnalist Paweł Spodenkiewicz
Emilia Stankiewicz - Autor Webnalist Emilia Stankiewicz
Konstanty Gebert - Autor Webnalist Konstanty Gebert
Robert Bogdański - Autor Webnalist Robert Bogdański
Andrzej Titkow - Autor Webnalist Andrzej Titkow
Karolina Apiecionek - Autor Webnalist Karolina Apiecionek
Witold Janczys - Autor Webnalist Witold Janczys
Marzenna Nowakowska - Autor Webnalist Marzenna Nowakowska
Anka Grupińska - Autor Webnalist Anka Grupińska
Irena Fedorowicz - Autor Webnalist Irena Fedorowicz
Aneta Radziejowska - Autor Webnalist Aneta Radziejowska
Alina Białkowska-Gużyńska - Autor Webnalist Alina Białkowska-Gużyńska
Andrzej Hennel - Autor Webnalist Andrzej Hennel
Awa Miśkiewicz - Autor Webnalist Awa Miśkiewicz
Antoni Pawlak - Autor Webnalist Antoni Pawlak
Tomasz Matkowski - Autor Webnalist Tomasz Matkowski
Krzysztof Iszkowski - Autor Webnalist Krzysztof Iszkowski
Paweł Adam Nassalski - Autor Webnalist Paweł Adam Nassalski
Piotr Piętak - Autor Webnalist Piotr Piętak
Rafał Szymczak - Autor Webnalist Rafał Szymczak
Mateusz Mazzini - Autor Webnalist Mateusz Mazzini
Witold Repetowicz - Autor Webnalist Witold Repetowicz
Agnieszka Janas - Autor Webnalist Agnieszka Janas
Andrzej Walentek - Autor Webnalist Andrzej Walentek
Andrzej Godlewski - Autor Webnalist Andrzej Godlewski
Dorota Rusek - Autor Webnalist Dorota Rusek
Piotr Stankiewicz - Autor Webnalist Piotr Stankiewicz
Bartosz Klimas - Autor Webnalist Bartosz Klimas
AKCENT - Autor Webnalist AKCENT
Anna Hall - Autor Webnalist Anna Hall
Webnalist icon Czytając nasze teksty, wspierasz znakomitych autorów.
Webnalist

Drogi Czytelniku, droga Czytelniczko...

jeśli dotarliście do tego miejsca, to znaczy że pasujecie do naszej społeczności ludzi, którzy potrafią docenić wartościowe teksty. Jesteśmy na początku naszej drogi, ale wierzymy, że wspólnie zrobimy coś dobrego dla dziennikarstwa w Polsce.

Webnalist
Dołącz do społeczności zwolenników dobrego dziennikarstwa.